โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ประวัติและความเป็นมา

มารู้จักประวัติและการกำเนิดของ โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย โรงเรียนประจำจังหวัดนครราชสีมาที่ความเป็นมาอันยาวนานกว่าร้อยปี

ในแผ่นดิน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศพระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นตามมณฑลต่าง ๆ โดยทั่วกัน ยึดแบบอย่างของโรงเรียนวัดมหรรณพพาราม โรงเรียนหลวงแห่งแรก (จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2427) ด้วยสายพระเนตรอันยาว ไกลในพระองค์ที่ทรงมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง โรงเรียนหลวงขึ้นนี้ เพราะพระองค์มีพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ ดังปรากฏในลายพระราชหัตถเลขา ความตอนหนึ่งว่า “เจ้านายราชตระกูล ตั้งแต่ลูกฉันเป็นต้นไป จนถึงราษฎรที่ต่ำที่สุด จะได้มีโอกาสเล่าเรียนได้เสมอกัน ไม่ว่าเจ้า ว่าขุนนาง ว่าไพร่ เพราะฉะนั้นจึงขอบอกได้ว่าการเล่าเรียนในบ้านเมืองนี้ จะเป็นข้อสำคัญที่หนึ่ง ซึ่งฉันอุตส่าห์จัดให้เจริญขึ้นให้จงได้” พระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงตามมณฑล ประกาศเมื่อปี พ.ศ. 2441 ซึ่งมณฑลนครราชสีมา มีเมืองบุรีรัมย์และชัยภูมิ อยู่ในความดูแล ตัวเมืองนคร ราชสีมาเป็นเมืองหลัก วัดกลาง หรือวัดพระนารายณ์ เหมาะสมที่จะตั้งโรงเรียนหลวง และมีเจ้าคณะมณฑล พำนักอยู่วัดนี้ จึงได้เปิดทำการสอนครั้งแรกขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 ตรงกับปีกุน เอกศกปกติมาส..จุลศักราช 1261 รัตนโกสินทร์ ศก 118 คริสต์ศักราช 1899

อันถือเป็นจุดกำเนิดของ “โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย” ซึ่งประวัติของโรงเรียนจัดแบ่งตามสถานที่ตั้งโรงเรียนได้ 4 ยุค คือ ยุควัดกลาง ยุคโรงเรียนประจำมณฑล ยุคเสือดงจิระ และยุคบ้านใหม่กิโลเก้าในปัจจุบัน ตั้งอยู่ริมถนนมิตรภาพ ต.บ้านใหม่ อ.เมือง จ.นครราชสีมา ด้วยเนื้อที่ 176 ไร่ 3 งาน 14 ตารางวา โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย เป็นโรงเรียมมัธยมชายขนาดใหญ่ที่สุดประจำจังหวัดนครราชสีมา และภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบด้วย อาคารอำนวยการ อาคารเรียน และอื่น ๆ จำนวน 22 อาคาร มีนักเรียน 4,410 คน ครูผู้สอน 212 คน มีนโยบายที่สำคัญในเนื้อหาของการปฏิรูปทางการศึกษา คือการปรับเปลี่ยนบทบาทให้องค์กรการศึกษาสามารถสร้างสรรค์แนวทางเรียนรู้ความเข้าใจร่วมกัน และก่อกำเนิดรูปแบบใหม่ ๆ ด้วยการส่งเสริมให้เยาวชนสามารถเรียนรู้เพื่อเข้าใจชีวิต สังคม และความสัมพันธ์ในภาวะแวดล้อมแบบ องค์รวมถึง พร้อมด้วยการเรียนรู้เพื่อเข้าใจบทบาทหน้าที่ รวมทั้งเปิดโอกาสให้ชุมชน ท้องถิ่น และภูมิภาค มีส่วนในการกำหนดเนื้อหาและแนวทางการเรียนรู้ เพื่อกระจาย การมีส่วนร่วมทางการศึกษาในแต่ละชุมชนท้องถิ่น ขนานไปกับการศึกษาวิทยาการนานาชาติ ภายใต้แนวทางการพัฒนาแห่งชาติที่กำหนดให้ทรัพยากรบุคคล เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาที่สามารถเข้าใจพื้นฐานของตนเอง และสามารถก้าวย่างไปเพื่อสัมพันธ์กับนานาชาติได้

……….ส่วนในอดีต…โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยถือได้ว่าเป็นผลผลิตจากการปฏิรูปทางการศึกษาที่สำคัญของประเทศ ภายใต้แนวทางในการพัฒนาการศึกษา และขยายโอกาสในระดับภูมิภาคท่ามกลางการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และวัฒนธรรมอย่างขนานใหญ่ ในรัชสมัย ของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงที่ทรงวางแนวทางให้โรงเรียนราชสีมา เป็นกลไกสำคัญในการวางรากฐานการศึกษาระดับภูมิภาคโดยเฉพาะภูมิ ภาคอีสาน ในโอกาสที่กระแสการปฏิรูปการศึกษาของประเทศก้าวมาสู่จุดเปลี่ยนที่สำคัญในการปรับกระบวนทัศน์ บทบาทและมุมมองใหม่ โรงเรียนราชสีมาจึงเสมือนหนึ่งบทบันทึกที่สำคัญของก้าวย่างใหม่ ในการปรับแนวคิดและ กระบวนการปฏิรูปการศึกษาให้กลายเป็นรูป ธรรมจากเดิม ในการสร้างสรรค์เยาวชนของชาติตลอดระยะเวลามาอย่างยาวนาน

ในวาระโอกาสครบรอบ 109 ปี ของโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2551 พ.ต.อ. ไอยศูรย์ สิงหนาท ในฐานะนายกสมาคมนักเรียนเก่าราชสีมาวิทยาลัย กล่าวว่า ทางสมาคมฯ ได้ร่วมกับโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ได้จัดงานเฉลิมฉลองและจัดหารายได้ มีวัตถุประสงค์คือเพื่อพัฒนาโรงเรียน พัฒนานักเรียนพัฒนาครู พัฒนาสมาคมฯ และพัฒนาสาธารณะ ประกอบด้วยกิจกรรมหลายอย่าง อาทิ นิทรรศการเกี่ยวกับการศึกษาจากอดีตสู่ปัจจุบัน ทอดผ้าป่าเพื่อการศึกษา แข่งขันโบว์ลิ่ง แข่งขันกอล์ฟ แข่งขันมวยการกุศล จัดสร้างและปลุกเสกรูปเหมือนหลวงพ่อคูณ เหรียญทองคำ และเหรียญทองแดง รุ่น 109 ปี ราชสีมาวิทยาลัย รวมทั้งจัดทำของที่ระลึก และจัดงาน “ราตรีแสด-ขาว 109 ปี ราชสีมาวิทยาลัย” เวลา 18.00 น. ในวันเสาร์ที่ 29 พฤศจิกายน 2551 เพื่อให้ศิษย์เก่า ครูอาจารย์เก่า ท่านผู้มีเกียรติตลอดจนบุคลากรปัจจุบัน ได้ร่วมกลับมาเยี่ยมสถาบัน คารวะครูอาจารย์ พบปะสังสรรค์ ร่วมพิธีแสดงมุทิตาจิตครูเก่า รื่นเริงหรรษา ที่เป็นการผสมผสานของศิษย์เก่า ทั้งรุ่นใหญ่ รุ่นกลาง และรุ่นเล็ก จึงขอเชิญชวนลูกแสด-ขาว ที่ประกอบสัมมาชีพอยู่แห่งหนตำบลใด ไม่ว่าจะอยู่สารทิศไหนที่ล้วนเติบโตปลูกฝังความเป็นคนดี มีมานะ-วินัย ดังคำขวัญของโรงเรียนไว้ครองตน ทั้งเป็นนักธุรกิจ นักปกครอง ผู้พิพากษา ทหาร ตำรวจ ครูอาจารย์ นักบริหาร พ่อค้าวาณิช แพทย์ วิศวกร ผู้นำองค์กรต่าง ๆ ฯลฯ หรือเพียงแต่เป็นคนดีของสังคม ขอได้โปรดกลับมาเยี่ยมโรงเรียนเก่าของเรา มาดูความเปลี่ยนแปลงความก้าวหน้า ซึ่งบรรยากาศในเย็นวันเสาร์ที่ 29 พ.ย. คงจะอบอุ่นด้วยความรักฉันน้องพี่ ครูเก่าคงปลื้มใจที่ศิษย์เก่ากลับมาแสดงมุทิตาจิต การแสดงแสงสีเสียง ของบรรดาศิลปินที่ล้วนเป็นศิษย์เก่า คงจะฟื้นความหลังให้นักเรียนเก่าทุกคนรำลึกถึงอดีตเก่า ๆ ได้อย่างแน่นอน

………………..สำหรับโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ในปี 2551 สถาบัน แห่งนี้ จะมีอายุครบ 109 ปี ถ้าเป็นคน ก็ถือว่าคงอยู่ในวัยชราและเป็นไม้ใกล้ ฝั่ง สภาพ ร่างกายก็เสื่อมถอยลงเรื่อย ๆ แต่ในทางกลับกันสถาบันการศึกษาแห่งนี้หาเป็นเช่นนั้นไม่ ยิ่งมีอายุมากก็ยิ่งสร้างบุคลากรที่มีคุณภาพให้กับสังคมท้องถิ่น และประเทศชาติมาแล้วอย่างมากมาย และในอนาคตก็จะยิ่งเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพในการผลิตบุคลากรยิ่ง ๆ ขึ้นไป เพื่อให้เป็นสถาบันการศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นอย่างแท้จริง

แม้ว่ากาลเวลาจะเปลี่ยนไป ทุกสิ่งทุกอย่างย่อมเปลี่ยนแปลง สถาบันการศึกษาที่เก่าแก่ที่สุดในภูมิภาคแห่งนี้ก็เช่นกัน ได้ผลิตบุคลากรออกไปสู่สังคมและประเทศชาติมาตามจังหวะของยุคสมัยในแต่ละยุค ความหลังแห่ง “ต้นทองกวาว มานะวินัย และลูกแสด-ขาว” ที่ศิษย์เก่าทุกคนกว่า 1 แสนคน คงยังจำฝังใจในการได้ร่วมทุกข์ร่วมสุขกันมา ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมด้านการเรียน กิจกรรมกีฬา ศิลปวัฒนธรรม ลูกเสือ-รักษาดินแดน กิจกรรมดนตรีและวงโยธวาทิตที่เคยยิ่งใหญ่ระดับแชมป์โลก 3 สมัย ฯลฯ